Türk mizahı ve karikatürünün kökleri, Osmanlı'nın son döneminde filizlenen ve Tanzimat'ın açtığı özgürlük alanında güç kazanan çizgi ve kalem geleneğine dayanır. Bu köklü gelenek, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yeni bir ivme kazanmış; toplumsal ve siyasi dönüşümlerin tam ortasında, hiç susmayan bir ses olarak varlığını sürdürmüştür.

Türk mizahı ve karikatürü, Cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana yalnızca güldürmekle kalmamış; toplumsal hafızanın, siyasi eleştirinin ve kültürel dönüşümün en cesur aynası olmuş ve yüz elli yılı aşkın kesintisiz birikimiyle dünya mizah ve karikatür tarihi içinde özgün ve köklü bir yer edinmiştir.

Bu eser, 1923'ten 2025'e uzanan 102 yıllık kesintisiz mizah yayımcılığını ilk kez tek bir çatı altında buluşturan kapsamlı bir kaynakça çalışmasıdır. Türkiye'de yayımlanmış 1102 mizah dergisi ve gazetesi yıllar içinde birer birer takip edilmiş, sabırla incelenmiş ve titiz bir işçilikle derlenmiş; kapak görselleri, bibliyografik bilgiler ve yayın notlarıyla birlikte kayıt altına alınmıştır.

Yıllarca süren arşiv araştırmalarının, açık kaynak taramalarının ve erişimi güç özel koleksiyonların ürünü olan bu derleme, bugüne kadar dağınık, eksik ya da tamamen unutulmuş pek çok yayını ilk kez sistematik biçimde bir araya getirmektedir. Türkiye'nin mizah yayımcılığına bütüncül bir bakış sunan bu çalışma, aynı zamanda kültürel belleğimizi gelecek nesillere aktaran kalıcı bir arşiv niteliğindedir.

Akademisyenler, araştırmacılar, basın tarihi meraklıları ve karikatür sevdalıları için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olan bu kitap; Türkiye'nin mizah gücünü, çeşitliliğini ve sürekliliğini belgeleyen alanındaki en kapsamlı eser olma özelliğini taşımaktadır.

Bu kitaptan 1000 adet basılıp 900 adedi numaralandırılmış ve satışa sunulmuştur.

Engin Kamarot

Türkiye’nin Mizah Dergi ve Gazeteleri 1923-2025