Uzmanlık eğitimime başladığım yıllarda, elime aldığım ilk embriyoloji kitabı rahmetli hocam Prof. Dr. İsmail Petorak’a aitti. İstanbul Tıp Fakültesinde gerek lisans, gerekse tıpta uzmanlık öğrenciliğim dönemlerimde kendisinden defalarca embriyoloji dersi dinlemiş olmanın mutluluğunu hala hisseden biri olarak, dinlediğim derslerin kıymetini bu kitabı yazarken çok daha iyi anladım. Aynı zamanda uzmanlık tez danışmanım da olan değerli hocamı saygı ve minnetle anmak isterim. Ayrıca engin bilgi ve tecrübelerinden yararlandığım Histoloji ve Embriyoloji anabilim dalının çok değerli hocaları Prof. Dr. Yurdagül Canberk, Prof. Dr. Yener Aytekin ve Prof. Dr. Fatma Erdinç hocalarıma da emekleri için çok teşekkürler…

Embriyolojik ve fetal gelişim; saatler, günler, haftalar ve aylar içerisinde çok hızlı yapısal değişimlerin yaşandığı müthiş dinamik bir süreç olması itibariyle, bilgilerin hem aktarılması hem de anlaşılması oldukça zor olan bir bilim disiplinidir. Buna bir de bu disiplinde son otuz yıl içerisinde edinilen muazzam bilgi artışı da eklenince özellikle lisans düzeyindeki öğrencilerin bir yandan klasik bilgileri öğrenip bir yandan da hızla akan yeni bilgileri takip etmeleri oldukça güçleşti. Bu kitabı öğrencilerimden gelen yoğun istek üzerine kaleme alma nedenim tam da bu noktada yoğunlaştı.

Klasik bilgileri yeni katılan bilgiler eşliğinde ancak fazla ayrıntılara girmeden toparlayıp özetlemeyi ve aynı zamanda histolojik resimlerle de gelişim sürecinin hücre ve doku düzeyinde takip edilmesini amaçladım. Kitabın yazım aşamasında bilgilerinden ve tecrübelerinden yararlandığım değerli yazar arkadaşlarıma bu amaç doğrultusunda vermiş oldukları katkı dolayısıyla ayrı ayrı çok teşekkür ederim. Tıp, veterinerlik, diş hekimliği, genel biyoloji, moleküler biyoloji ve genetik gibi sağlık bilimleri dallarında eğitimlerine devam eden öğrenciler için “yardımcı ders kitabı” olarak hazırlanan bu kitabın; genel embriyoloji kısmında, dişi ve erkek tohum hücrelerinin oluşumları, döllenme, yuvalanma ve üç ana germ yaprağının ortaya çıkışı, özel embriyoloji kısmında ise üç ana germ yaprağından tüm organ ve sistemlerin gelişim süreçleri özetlenmiş ve toplam 88 adet de histolojik hücre ve doku resmi kullanılmıştır.

İstanbul Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı laboratuvarlarında hazırlanarak bu kitapta kullanılan resimler, tez danışmanlıklarını yaptığım değerli öğrencilerim Doç Dr. Oya Akçın, Dr. Cem Gazi, Yük. Bio. Türkan Sarıoğlu ve Yük. Bio. Merve Albayrak’ın tez çalışmalarının ve ayrıca yaptığımız diğer bilimsel çalışmaların kontrol grubu hayvanlarından elde edilmiştir. Bu vesileyle bu değerli öğrencilerime ve ayrıca preparatların hazırlanmasında emekleri geçen emekli laborantlarımız Sahure Alptekin, Canan Üzgör’e, laboratuvar sorumluları Selahattin Ünal, Sibel Doğan ve Füsun Öncü’ye, diğer yandan kitabın dizgisini büyük bir titizlikle gerçekleştiren İstanbul Tıp Kitabevleri yayın koordinatörü Mesut Arslan’a, bana ve tüm yazar ekibine güvenerek kitabımızın kısa sürede basılmasını sağlayan yayınevi yöneticisi İsmail Şahin’e çok teşekkür ederim. Değerli öğrencilerime, en derin sevgilerimle…

Leyla Tapul

Genel ve Özel Embriyoloji