Kapsayıcı eğitim nedir?

Pek çok kişi, kapsayıcı eğitimin özel eğitimin sadece başka bir kolu olduğunu ya da sadece engelli öğrencilerle ilgili olduğunu varsaymaktadır. Ancak, kapsayıcı eğitimin temelini oluşturan kavram ve varsayımlar, birçok yönden, özel eğitimin temelini oluşturan kavram ve varsayımlardan farklılaşmaktadır. Kapsayıcı eğitim alanı oldukça dinamik bir alana işaret etmektedir ve bu alan, zaman içerisindeki kültürel değişim ve etkileşimlerin uygulamaya olan yansımalarının etkisiyle, gelişmeye devam etmektedir.

Bu kitapta demokrasi, eşitlik, adalet ve insan hakları kavramları üzerinden 'kapsayıcılık' tanımı yapılarak, kapsayıcı eğitimi mümkün kılabilmenin yolları üzerinde durulmaktadır. Bir taraftan çok kültürlülük ve eğitimin temel bir insan hakkı olması bağlamında kapsayıcı eğitim tartışılırken, diğer taraftan toplumdaki her bireyin hak ettiği nitelikli eğitime erişebilmesi açısından kapsayıcı eğitimin kritik rolü vurgulanmaktadır.

Bu kitapta kapsayıcı eğitimin hukuki dayanakları, kapsayıcı eğitimi sağlamada öncelikle öğretmenler olmak üzere tüm eğitim bileşenlerinin rolleri, eğitimdeki eşitsizlikleri azaltmak ve sosyal adaleti sağlamak için kapsayıcı değerlendirmenin nasıl olması gerektiği, öğretimin farklılaştırılması sürecinde dikkate alınması gereken durumlar, kapsayıcı eğitimde ele alınması gereken dezavantajlı grupların kimler olduğu, Türkiye'nin mülteci
çocuklara ve gençlere yönelik eğitim politikalarının kapsayıcı eğitim bağlamında değerlendirilmesi ve kapsayıcı eğitim programları yaklaşımına uygun olarak planlanan eğitim örneklerine yer verilmiştir.

Kitapta sunulan yaklaşım ve öneriler, öğretmen ve öğretmen adayları için olduğu kadar, yöneticiler ve eğitime erişimde eşitliği ve adaleti geliştirmekle ilgilenen, eğitim hakkını temel insan hakları içerisinde olmazsa olmaz bir yere koyan herkese hitap etmektedir.

Nalan Mastar Akduman

Kuramdan Uygulamaya Kapsayıcı Eğitim