27 Mayıs’tan 12 Mart’a Türkiye’de Devlet Teşkilatı ve Siyaset Hayatı (1960-1971) – Yusuf Ziya Keskin – Fenomen Yayıncılık

27 Mayıs 1960 günü yaşanan darbe demokrasiyi askıya alırken, devlet ve siyaset hayatında da yeni bir süreci başlatmıştır. 1961 Anayasası ile oluşturulan yeni devlet teşkilatlanmasının temel hedefi, DP döneminde yaşanan meclis çoğunluğunun devletin tün unsurlarını mutlak kontrol eder hale gelmesini engelleyecek, egemenliği devletin çeşitli kurumları arasında dağıtan bir yapıyı hayata geçirmek olmuştur. Oluşturulan kuvvetler ayrılığına dayalı parlamenter sistem, uygulama alanda siyasetçiler ile bürokratik kesimler arasındaki çatışmayı ortaya çıkarmıştır. Sivil siyasetçiler, halk iradesine dayalı iktidarların, atanmışlar tarafından sınırlandırılmasının demokrasiye aykırı olduğunu iddia ederken, yeni sistemin savunucuları, anayasal hukuk devletinin ancak bu şekilde hayat bulabileceğini savunmuşlardır. Ancak en başta anayasanın ortak toplumsal bir uzlaşı metni olamaması bu bakış açısını zayıflatırken, siyaset kurumu da eski alışkanlıklarını sürdürme konusunda ısrarcı olmuş ve değişime karşı direnmiştir.1961 Anayasası ile Türkiye siyasetinin çoğulcu bir anlayışa evrilmesi, farklı görüşleri savunan kesimlerin kendilerini ifade edebilme ve iktidar yarışına girebilmelerinin önünü açmıştır. DP'nin kapatılması sonrasında mirasına sahip çıkma adına AP ve YTP merkez sağda yerini almış, CHP içerisinde altmışların ikinci yarısında "Ortanın Solu" söylemiyle başlayan bunalım, CGP'yi ortaya çıkarmış, daha önce DP içerisinde siyaset yapan muhafazakâr unsurlar MNP ile bağımsız bir parti hüviyetine girmiş, CKMP 1969 Kurultayı ile MHP adını alarak Türk-İslam vurgusuna ağırlık veren bir sürece girmiştir. Ancak bunların içerisinde sol söyleme yeni bir açılım getiren TİP'in kurulması ve 1965 Seçimleriyle parlamentoda temsil imkânına kavuşması, sivil siyasette yeni söylemlerle birlikte gerginliği de arttırmıştır. Özellikle sol söylemlerde yaşanan ivme, sosyo-ekonomik dönüşümün etkisiyle giderek artmış, aynı dönemde ithal ikameci sanayileşme sürecinin etkisiyle sayıları hızla artan işçi sınıf...