Arapça Tefsir Usulü Literatürü – Muhsin Demirci – Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı

İlk Müslümanlar Kur'ân'la tanışınca sadece onun içerdiği öğüt ve ibretlere vâkıf olmakla yetinmemişler, dünya ve âhiret saadetini temin etmek maksadıyla hükümlerini de doğru bir şekilde anlamak istemişlerdir. Böylece bir taraftan tefsirler, diğer taraftan da tefsir ilmi için vazgeçilmez derecede önemli olan usûlü't-tefsîr yani ulûmü'l-Kur'ân, târîhu'l-Kur'ân ve kırâatlerle ilgili eserler kaleme alınmaya başlanmıştır. Hicrî II. asırdan itibaren gerçekleştirilen bu tedvin faaliyeti, başlangıçta yavaş bir seyir izlemiş olsa da, giderek büyük bir ivme kazanmış ve bunun doğal bir sonucu olarak yazılan tefsirler yanında, usûl konularıyla ilgili de pek çok eser kaleme alınmıştır. Bütün bunlar hiç kuşkusuz, Hz. Muhammed (sav) ümmetinin Kur'ân konusunda göstermiş olduğu hassasiyetin bir sonucudur. Bu anlayış devam ettiği müddetçe tabiî ki müslüman müellifler daha fazla eser kaleme alacaklardır.

İşte biz de geçmişten günümüze kadar tefsir usûlü alanında oluşturulan söz konusu literatürden bir demet sunma adına pekçok eser arasından seçtiğimiz altmış dokuz kitabı, ilk önce müelliflerin kısa hayat hikâyelerini anlatarak, ardından mukaddimelerini tercüme ederek, üçüncü aşamada da muhtevaları hakkında bilgi vererek tanıtmaya çalıştık. Amacımız, genelde Kur'ân tefsirine gönül verenlerin, özelde ise hem İlâhiyât Fakültelerinde okuyan öğrencilerin hem de tefsir alanında lisansüstü çalışma yapma arzusunda olanların ilmî birikimlerine bir nebze olsun katkı sağlamaktır.