Avrupa'da Din ve Vicdan Özgürlüğü – Muhterem Dilbirliği – Adalet Yayınevi

İkinci Dünya savaşından sonra, yoğun bir şekilde 60'lı yılların başından itibaren, gelişen ekonomik yapılara sahip olan başta Almanya olmak üzere, Fransa, Hollanda ve İngiltere gibi ülkelerin iş gücü ihtiyacı göç olgusunu hayata geçirmiştir. Başta Türkiye olmak üzere, diğer Müslüman ülkelerden gelen iş gücü bu ülkelere yerleşmiştir. Bunlara ek olarak, bilhassa Afrika, Balkanlar ve Orta Doğu coğrafyasından gelen Müslüman mülteciler ve sığınmacıların da Avrupa'daki Müslüman nüfusa dahil olmaları, kamusal alanda Müslümanların yaşamlarını ve din ve vicdan özgürlüğü açısından haklarını tartışmaya açmıştır. Tarihten gelen Hrıstiyan tesirler üzerine kurulan modern Almanya ve diğer Batı Avrupa devletleri, bu "Yabancı" göçmenlerin haklarının tartışılmaya başlamasıyla, anayasa hukuku ve din özgürlükleri açısından, günümüzde şimdiye kadar görülmedik bir şekilde kendi sistemiyle mücadele eder hale gelmiştir.Avrupa" din özgürlüğü alanındaki tartışmalar, sadece Müslümanlarla ilgili değil, diğer inanç gruplarını da ilgilendirecek şekilde yaşanmaktadır. Bu tartışmalar, bilhassa Federal Ordu, ceza evleri ve eğitim-öğretim gibi, devletin tekelinde olan, oldukça hassas olan alanlarda kendisini göstermiş, gerek bireysel din özgürlüğü, gerekse kolektif din özgürlüğü, bu alanlarda her zamankinden daha fazla, devletin korumasına ihtiyaç duyar hale gelmiştir.Avrupa'da din ve vicdan özgürlüğü etrafında yaşanan tartışmalar sadece Müslümanlar ve İslam dinine ilişkin haklar etrafında yaşanmamaktadır. İlginç bir şekilde din ve vicdan özgürlüğüne bakış yeni bir boyut kazanmıştır. Bu yeni boyutta, din ve vicdan özgürlüğüne karşı bir devlet korumacılığı gittikçe alan kazanmaktadır. Kiliseler ve dini cemaatler dikkatlice hedefe konulurken, acımasız ve doğrudan bir şekilde İslam'ın ve Müslümanların hedef gösterilmesi de söz konusudur. Din ve Vicdan özgürlüğü açısından Avrupa devlet ve kurumları –bilinen tüm uygulamaların ve hukuki kuralların aksine- Müslümanların güncel yaşamlarına müdahale eder hal...