Hikayet-i Nil – Yusuf Ziya Sümbüllü – Fenomen Yayıncılık

Varlık Âleminin Başlangıcında Ve Devamında Yadsınamaz Bir Konum Arz Eden Su, Tüm Canlı Formlar Açısından Yeri Doldurulamaz Bir Sıvıdır. Suyun Tabiatından Kaynaklanan Bu Menkul Değer, Kullanıcıları Nazarından Suyu Yalnızca Muhtelif İhtiyaçların Giderilmesi Adına Tüketilen Bir Sıvı Olmanın Ötesine Taşıyarak, Onu Kutsal Sıfatı İle Taçlandırmıştır. Bu Kutsallık Vasfı, Zaman İçerisinde Su Kaynakları Etrafında Bir Dizi İnanma, İnanç, Töre, Tören Ve Ritüeli Doğurmuştur Ki Tüm Bu Uygulamalarda Su, Yerine Göre Kendinden Korkulan Veya Kendine Saygı Duyulan Canlı Bir Varlık Olarak Karşımızdadır.
Susuz Bir Hayatın Sürdürülemez Olması, Canlı Âlemini Yaşam Kaynağı Su Kaynakları Etrafında Toplanmaya Sevk Etmiş, Bu Anlamda Da Asli Unsurunu Suyun Oluşturduğu Medeniyetlerin İnşası Gerçekleşmiştir. Bu Yönü İle Bir Bakıma Göbek Bağından Bağımlı Olduğu Su Kaynaklarına Maddi Görüntüsünün Ötesinde Mistik Bir Kimlik De Veren İnsanoğlu, Kaynaklarını Koruma Ve Kollama Adına Onları Efsanevi, Dini, Mistik, Mitik Bir Koruma Şemsiyesi Altına Almış, Yüceltmiş, Suyu Yerine Göre Gizemli Yerine Göre Aşikâr Vasıflar Eşliğinde Olağanı Ve Olağanüstüyü Barındıran Bir Varlık Olarak Değerlendirerek, Gerek Sözlü Ve Gerekse Yazılı Kültür Verimlerinde Ele Almışdır.

Suya Yönelik Bahsi Geçen Yaklaşım, İnanma Ve İnançların Sözlü Kültürden Yazılı Mecraya Devşirilmesinde Dikkat Çeken Örneklerden Birini Çalışmamıza Konu Olan Nil Nehri’nin Kaynağına Ulaşma Çabasını, Dini, Mistik, Efsanevi, Masalımsı Unsur Ve Öğeler Eşliğinde Ele Alan “Hikâyet-İ Nîl” Adlı Metinde Görmemiz Mümkün Olmuştur.

Mısır Ve Havalisine Hayat Veren Nil’in Var Olduğu Coğrafyalara Sunduğu Yaşam Gücü, Özellikle Nehrin Kaynağı Hususundaki Uzun Soluklu Belirsizlikten Kaynaklanan Tartışmaların Beslediği Yaklaşımlar, Zamanla Nil’in Kaynağını Uhrevi Bir Boyuta Bağlama Şeklinde Karşılık Bulmuştur Ki Bu Tutum Uzunca Bir Süre Hem Sözlü Hem De Yazılı Kaynaklarda Kendine Yaşam Alanı Bularak, Pek Çok Söylencenin De Kaynağı Olmuştur. Bu Doğrultuda Yazıya Dökülen Eserlerden Biri Olan Ve Leipzig Üniversitesi Türkçe Yazmalar Bölümü’nde Cod. Turc.020 – 01 Katalog Numarası İle “Es-Selsebīl ʽalā Evṣāf En-Nīl” Başlığı İle Kayıtlı, Dört Risalenin Bir Araya Getirildiği Yazma Eserin 1-28 Varakları Arasını Kapsayan İlk Risale Olarak Tespit Ettiğimiz Eserin Muhtelif Açılardan Dilimize Kazandırılmasını “Su Kültürü” Merkezli Çalışmalara Katkı Sunacağı Kanaatiyle İncelemeyi Uygun Gördük.

Erzurum Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Ofisi Tarafından 2019/14 Protokol Numarası Eşliğinde Sağlanan Destekle Tamamlanan Çalışmamızda Genel Hatları İle Su Ve Su Kültürü Hakkında Malumat Yer Alırken Özel Anlamda Nil Nehri Ve Mısır Havalisi İlişkisi Kültürel Ve İnançsal Açıdan İrdelenmeye Çalışılarak, Risâlede Karşılaşılan Kültürel Unsurların Da İzahâtına Gidilmiştir.

Anadolu-Türk Halk Kültüründe Zengin Bir İçerikle Mevcut Olan Su Kültü Ve Suya Dönük Muhtelif Yaklaşımların Köken İtibari İle Daha Manidar Hale Gelmesi Adına Katkı Sağlayacağını Ümit Ediyorum