İslam Kültüründe Büyüsel Yazılı Tılsımlar – Azize Uygun – Eski Yeni Yayınları

Bu çalışma, İslami büyü geleneğinde yazılı tılsımların tarihsel arka planını, kavramsal çerçevesini ve sembolik yapısını incelemeyi amaçlamaktadır. İlk bölümde büyü, muska ve tılsım kavramları ele alınmış, tılsımın hangi malzemelerle hazırlandığı, nasıl biçimlendirildiği, işlevleri ve çalışma sistemleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca konuyla ilgili temel kaynaklar ve literatür değerlendirilerek tılsım geleneğinin oluşum süreci tarihsel bağlamı içinde ortaya konulmuştur. İkinci bölümde yazılı tılsımlar örnekler üzerinden çözümlemeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamda tılsımlarda alfabe kullanımına özel bir yer verilmiş, İbrani ve Batı ezoterik alfabelerinin yanı sıra Arap alfabesinin ve harf ilmi geleneğinin tılsım metinlerindeki işlevi analiz edilmiştir. Ebced hesapları, harf kombinasyonları ve farklı alfabelerin bir arada kullanımı değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra vefkler ve geometrik şekiller, mühür/hatem uygulamaları ile insan ve hayvan figürlerinin tılsım içindeki sembolik konumları örneklerle incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, kutsal metinlerin, ilahî isimlerin, Kur'ân ayetlerinin, duaların ve Esmâ-i Hüsnâ'nın tılsım kompozisyonlarına nasıl dahil edildiği, bu unsurların metne yalnızca dini bir görünüm kazandırmakla kalmayıp, aynı zamanda meşruiyet ve otorite üretiminde nasıl işlev gördüğü incelenmiştir. Bu bağlamda dini söylem ile büyüsel uygulamaların kesiştiği noktalar ele alınmış tılsım metinlerinin inanç, sembol ve ikna süreçleri arasında nasıl bir ilişki kurduğu üzerinde durulmuştur. Çalışmada, sembolik unsurlar içeren tılsım örnekleri seçilerek ayrıntılı çözümlemeye tabi tutulmuştur. Bu örneklerde yer alan semboller ve diğer büyüsel unsurlar karşılaştırmalı biçimde incelenmiş ve tarihsel bağlamları içerisinde değerlendirilmiştir. Yapılan bu analizler doğrultusunda, toplumların tılsımlara yüklediği anlamlar, tılsımların zaman içinde geçirdiği dönüşümler ve bu nesnelere atfedilen etki iddialarının hangi düşünsel ve kültürel zemine dayandığı üzerine çıkarımlarda bulunulmuştur.