Kars'ta Siyasi Hayat – Cengiz Atlı – Atatürk Araştırma Merkezi

1923-1950 tarihleri arasında, Kars'ta siyasi hayatı konu alan eser, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra ülkede başlayan siyasi değişim ve dönüşümün, Kars'taki izlerini sürmektedir.O dönemin iktidar partisi, Kars'ta iyi bir şekilde örgütlenerek bölgenin ülkeyle birlikte gelişip değişmesinde önemli bir rol üstlenmiştir. Bu manada yapılan önemli icraatlar arasında, Millet Mektepleri'nin kurulması, Halk Evleri'nin açılması, "Eğitmen Kursları"nın açılması gibi atılan adımları saymak mümkündür. Halkta da karşılığını bulan bu adımlar, Cumhuriyet idaresinin ortaya koyduğu inkılapların toplum katmanına yayılmasına katkıda bulunmuştur. Kars, belirtilen tarihlerde yapılan gerek belediye gerekse milletvekili seçimlerinde siyaset ve demokrasinin gereklerini yerine getirerek Yeni Türkiye'nin inşasında kendine düşen görevi layıklyla yerine getirmiş, önemli bir aktör olarak tarihteki yerini almıştır. Tarihsel gelişim süreci içerisinde Kars'ta yaşanılan gelişmeler, günümüze de ışık tutacak veriler içermektedir. Türkiye siyasi tarihinde önemli bir boşluğu dolduran bu eser, sadece kronolojik bir tarih eseri olmanın ötesinde dönemin psikolojisine de ışık tutan bir özelliği haizdir. Demokrasi gibi modern bir sisteme geçişin sancıları elbette ki bu yörede de hissedilmektir. Yenilik karşısındaki korku, kaygı ve endişeler şiddetli tartışmaları beraberinde getirmiştir. Gelenekle modernite arasında yaşanan gerilimi yansıtması bakımından eser, ayrı bir öneme sahiptir. "Tarihte belgeler konuşur" sözü, tarihin objektif ve doğru yazılması hususuna gönderme yapan bir cümledir. Bu eser, hem yararlandığı orijinal belgelerin çokluğu hem de ortaya koyduğu tezlerin delillendirilmesi anlamında bu cümlenin hakkını veren ilmi bir eserdir.