Klasik Dönem İslam Felsefesinde Tümeller

Müslüman filozofların ortaya koydukları felsefî ürünler İslam Dini açısından dışlanması gereken değersiz ve din dışı veriler toplamı mıdır? Yoksa İslam felsefesi kendisinden önceki bilimsel birikimleri bütünüyle dışlayarak sırf kendi öz kaynaklarını ve onların sorunlarını anlama ve çözümleme faaliyetleri çerçevesinde Tanrı, evren ve insanı da içine alacak denli genişletilen kendine münhasır metodolojik ilkeler toplamı mıdır? Yahut o, Müslüman coğrafyalarda kendilerine filozof denilen kimi bilim adamlarının daha öncekilerden emanet aldığı ortak bilim mirasını kendi coğrafyalarının epistemolojik, beşerî, doğabilimsel, etik, estetik ve dinsel sorunlarına çözüm bulacak şekilde yeniden yorumlama ve yeniden formüle etmekle gerçekleştirdikleri teorik ve pratik faaliyetler toplamı mıdır? “Bize hakikati çokça getirenler bir tarafa, az bir hakikat getirenlere bile teşekkürümüzün büyük olması gerekir. Zira onlar bizi fikir ürünlerine ortak edip hakikatin yollarını uygun öncüllerden sunarak bilinmeyen doğruları bize kolay kılmışlardır. Eğer onlar olmasaydı bilinmeyenlerden sonuca doğru çıkarımda bulunduğumuz bu doğru öncülleri, yoğun çalışmamıza karşın, bütün yaşantımız boyunca bir araya getiremezdik. Böyle bir miras, zamanımıza kadar asırlarca süren meşakkatli, azimli ve yoğun bir incelemeyle birikmiştir.” (Kindî, el-Felsefetu’l-‘Ûlâ, ss.102-103.) Elinizdeki kitap, Kindî’nin yukarıdaki ifadelerini kendisine bir ilke alarak, daha sonra Ortaçağ ve Yeniçağ Batı felsefesinde büyük metafiziksel sorunlara yol açacak olan tümeller problemine yönelik Aristoteles, Aleksandros ve özellikle İbn Sînâ başta olmak üzere Müslüman filozofların yaklaşım biçimlerini klasik ve modern uzmanların görüşlerini de dikkate alarak yorumlayıcı ve eleştirel çözümlemelerle incelemektedir. Müslüman filozofların kendilerine ulaşan ortak Aristotelesçi-Aleksandrosçu bilim mirasını bir yandan içerdiği boşlukları ve kapalılıkları gidermeleri öte yandan kendi sorunlarına derman olacak şekilde yeniden yorumlamala...