Türk Kültüründe Aile – Ömer Saraç – Paradigma Akademi Yayınları

Tarihi süreçte toplumsal duygu, düşünce ve bilinçten bireysele evrilen insanlık serüveni, 20. yüzyıldan itibaren bambaşka bir boyut kazanmıştır. İçinde yaşanılan toplum adına mücadelelerin verildiği, olumsuzlukların bertaraf edildiği, kahramanlıkların gösterildiği, dış dünya perspektifli anlayış zamanla yerini insanı merkeze alan, bireysel bir sürece dönüşmüştür. Bu dönüşüm dış etkilere açık, yeni akımların çabucak etkisinde kalan Türk toplumunda benzer şekilde gelişim göstermiştir. Destan, masal, efsane, halk hikâyesi gibi anlatılardan toplumsal yaşama kadar aileyi merkeze alarak bir yaşam sürdüren bu toplum uzun süre aileyi korumayı başarmış olsa da iki binli yıllardan sonra yaşanan teknolojik gelişmeler ve baş döndürücü ortaya çıkan akımlar maalesef Türk toplumunun biricik değeri olan aileyi tehdit eder duruma gelmiştir. Yaşamın ve kendine ait edebiyatın her alanına aile damgasını vuran, kültürünü bu anlayışla teşkil eden Türklerde sözlü geleneğin ve kolektif bilincin zayıflayıp gelecek nesillere aktarım yapılamaması, elektronik ortamın yazılı ortamın önüne geçmesi, geçmiş nesillerle bağ kurulamaz hale gelinmesi bugün Türk ailesini korumasız ve yalnız başına bırakmıştır. Bireysel duygu, düşünce ve menfaatlerin kutsal kabul edilen aile mefhumunun önüne geçmesi, daha kuruluş aşamasında sarsıntılara açık bir aile profili sergilemektedir. Hele toplumun devamlılığını sağlayan çocuk sahibi olma anlayışı Bayındır Han'ın ifadesiyle "kara çadırda, kara koyun postunda oturmayı yeğleyen, kara koyun yahnisi yemeyi kabullenerek Hak Teâlâ'nın kargadığı/beddua ettiği" bireyler olmayı peşin olarak kabullenen fertlerin insafına terk edilmiş durumdadır.