Türkçede Arap Çocuk Edebiyatı

Arapçadan Türkçeye çevrilen çocuk edebiyatı eserleri, farklı kültürel ve edebî deneyimlerin Türkçe okurla buluşmasına imkân sağlamaktadır. Çalışmada; Arap çocuk edebiyatının Türkçedeki görünürlüğü ile kaynak metinlerin kültürel, dilsel, görsel ve üslup özelliklerinin Türkçeye aktarımı ele alınmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, Arapçadan Türkçeye çevrilen çocuk kitaplarına ilişkin veriler bibliyometrik açıdan değerlendirilmiş, eserlerin içerikleri tematik çözümleme yoluyla incelenmiştir. Bunun yanında Tagrîd en-Neccâr ve Fâtıma Şerâfeddîn'in eserlerini Türkçeye aktaran A. Sait Aykut, İbrahim Demirci ve Fatma Zehra Aydemir ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çeviri sürecine ilişkin değerlendirmeler, çevirmenlerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen görüşler doğrultusunda şekillendirilmiş ve metin, görsel ve üslup incelemelerinde bu görüşlerden yararlanılmıştır. Ayrıca metin ve görsel arasındaki ilişki ile görsel ögelerin çeviri sürecinde korunma, değiştirilme ve yeniden düzenlenme biçimleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın kapsamını 2009-2026 yılları arasında Türkçeye çevrilen 148 Arapça çocuk edebiyatı eseri oluşturmaktadır. İnceleme sonucunda Arapça çocuk edebiyatının Türkçedeki görünürlüğünün özellikle 2019-2026 yılları arasında arttığı, ancak yayınların yayınevi, menşe ülke ve tür bakımından dengeli bir dağılım göstermediği belirlenmiştir. Çeviri sürecinde çocuk okurun yaşı, metnin içeriği ve kültürel özelliklerin çeviri kararlarını etkilediği görülmüştür. Görsel aktarımda ise kaynak kültüre ait unsurların korunduğu, bazı eserlerde kapak ve başlıkların hedef okura ve yayıncılık koşullarına göre değiştirildiği tespit edilmiştir. Çalışma, Arap çocuk edebiyatının Türkçeye aktarımında dilsel ve kültürel aktarımın yanı sıra ses, görsel ve üslup özelliklerinin de dikkate alındığını ortaya koymaktadır.