Vergi Sosyolojisi – Alper Mumyakmaz – Orion Kitabevi

Jean Bodin, mali konuları devletin sinirleri olarak tanımlar. Ancak mali konular sadece mali hukuk ve teorisinin egemenliğinde bir çalışma alanı değil, diğer sosyal bilim disiplinlerinin de üzerine eğilmesi gereken zorunlu bir araştırma sahasıdır. Maliye disiplininin bu sahadaki tahakkümü, öte yandan diğer disiplinlerin mali konuları ve vergisel süreçleri yeteri kadar anlayıp çözümleyecek disiplinlerarası ve metodolojik bir yaklaşımı geliştirememesi, bu konuda yeterli düzeyde gelişmenin sağlanmasını engellemiştir. Doğumundan tahsiline kadar tüm aşamaları mali mevzuata ve teknik düzeye indirgenen vergi, bugüne kadar pozitivist bürokratik yapının varlığıyla uyum içerisinde bir gelişme göstermiş, belirlenen paradigmal yaklaşım çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu durum verginin sosyolojik yönünün gelişmesine engel olmuştur. Halbuki vergi birçok sosyal bilim disiplininin etki ve ilgi alanında bir konudur. Devlete olan güven, inanç ve itaatle bağlantılı bir konu olan vergi, devletin meşruiyetinin test edilmesini, egemenliğinin tesis edilmesini sağlayan bir güce sahiptir. Çünkü bir toplumun zihin ve anlam dünyasını keşfetmek onun mali sistem ve sosyal yapıyla ilişkisinin çözümlenmesiyle mümkündür. Böylece devletin sürekliliği ve meşruiyeti daha iyi anlaşılabilir. Meşruiyet, devlete yönelik toplumsal rızaya bağlıdır. Rıza ise itaati sağlar. Ancak bu sayede devlet siyasal anlamda iktidarını gerçekleştirebilir. Kabul edilen, saygı gören anlamında devlet otoritesi, topluma yönelik gücü sayesinde emir verme ve itaat edilmeyi sağlama hakkını şekillendirir. Devletin toplumla kurduğu en önemli kaynaklardan birisi olan verginin sadece hukuki ve teknik bir alan olmadığı, siyasal ve toplumsal yönüyle sosyolojik bir olgu olduğunu anlatmaya çalışan bu kitap, teorik ve uygulamaya dayanan bir araştırmadır.