Yeni Uygur Türkçesinde Tasvir Fiilleri – Mustafa Yıldız – Kömen Yayınları

İnsanın dış dünyayı algılayışıve çevresinde olan biten herşeyi dil ile ifade ediş şekli kültürden kültüre farklılık arz eder. Bu anlamda her dilin ve kültürün kendine özgü bir kavram alanı ve bu kavram alanını ifade etme kalıpları vardır.

Türk dilinde kelime yapımında işlek olarak kullanılan iki temel yol bulunmaktadır. Bunlardan biri türetme diğeri ise birleştirmedir. Türk dilinin ilk metinlerinden bugüne kadar bu iki sistem sayısız kelime ve kavram üretmişdinamik ve yenilikçi bir yapıdır. İncelememize konu olan tasvir fiilleri de bu yollardan ikincisi ile oluşturulan birleşik fiilin bir türüdür.

Yeni Uygur Türçesinde Tasvir Fiilleri başlıklı bu çalışmamız, söz konusu yazı dilinde kullanılan, tasvir fiillerinin yapısını, kullanımını ve işlevlerini tesbit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu incelemede Yeni Uygur Türkçesinde tasvir fiili yapılarında kullanılmakta olan27 tane yardımcı fiil, “al-,baq-,bar-,başla-,bär-,bol-,çik-,çüş-, ävät-, qal-, käl-,kät-,qil-, kir-,qoy-, kör-, man-, oltur-,öt-, sal-, taşla-,toxta-, tur-,tügätyat-, yät-,yür-, alfabetik sıraya göre; yapı, kullanım ve işlevler olmak üzere üç ana başlıkta ele alınmıştır