Modernlik ve Modernizm Arasında Saatleri Ayarlamak

Mo­dern dün­ya­nın me­ka­nik­leş­ti­ri­ci ve ya­ban­cı­laş­tı­ran ka­rak­te­ri, bu­gü­nün in­sa­nı­nı top­lum­sal alan­da­ki bir­çok pra­tik­te bü­yü­den arın­dır­mış ve onu özerk bir alana hap­set­miş­tir. Ka­mu­sal ala­nın ge­le­nek­sel olan­dan ya­lı­tıl­ma­sı ve ras­yo­nel tavrı, mo­dern in­san­da kar­şı­lık bu­la­ma­ya­rak onu ras­yo­nel düzen için­de anlam ara­yı­şı­na it­miş­tir. Bil­has­sa Tür­ki­ye gibi "te­pe­den inme" bir an­la­yış­la mo­dern­leş­me pro­je­si­nin bi­rey­de oluş­tur­du­ğu ek­lek­tik yapı, bir nevi kül­tü­rel şi­zof­re­ne dö­nüş­müş­tür.

Bu du­ru­mu Ahmet Hamdi Tan­pı­nar'ın "Ne için­de­yim za­ma­nın, ne de büs­bü­tün dı­şın­da" sözü çar­pı­cı bir bi­çim­de özet­le­mek­te­dir.

Eli­niz­de­ki bu ça­lış­ma, Onur Akbaş'ın kap­sam­lı in­ce­le­me­si çer­çe­ve­sin­de mo­dern­li­ğin soğuk yü­zü­nün bi­rey­de aç­tı­ğı ya­ra­la­rı, kı­rıl­ma­la­rı ve san­cı­la­rı ele al­mak­ta; aynı za­man­da mo­der­niz­min ide­olo­jik bo­yu­tu­nu gö­rü­nür kıl­ma­yı amaç­la­mak­ta­dır.

Hande Ustamahmut (Sosyolog)